OİDİPUS NEREDE [2002]

(Sofokles'in "Kral Oidipus" tragedyası üzerine tasarlanmıştır)

Tasarlayan / Yöneten:Şahika Tekand
Sahne Tasarımı:Esat Tekand
Işık Tasarımı:Esat Tekand
Kostüm Tasarımı:Esat Tekand
Yönetmen Yardımcıları:Ulushan Ulusman

Utku Gündüz

Özlem Özhabeş
Gamze Paker
Oyuncular:Şahika Tekand (Iokaste)
Cem Bender (Oidipus)

Ulushan Ulusman (Teiresias)

Ulgar Manzakoğlu (Kreon)

Utku Gündüz, Gamze Paker (Işık-oyuncu)

Ridade Tuncel (Koro / Korinthos'lu Haberci / Haberci)
Arda Kurşunoğlu (Koro / Laios'un Kölesi / Haberci)
Özge Dayan (Koro / Haberci)

Hakan Milli (Koro)

Ozan Gözel (Koro)
Nilgün Kurtar (Koro)

Ahmet Sarıcan (Koro)

Hakan Turutoğlu (Koro)

Erdem Topuz (Koro)

Nedim Zakuto (Koro)

Özlem Özhabeş (Koro)

Serap Daştan (Koro)


Günümüz insanı tragedyasını yitirdi. Büyük projelerini, ilkelerini, inançlarını, yüce erdemlerini terketti. Yaşamı değiştirmekten, soru sormaktan, merak etmekten vazgeçti. Yaşamla uzlaşarak 'yaşamı oyun haline getirme'yi yeğledi. Çağdaş insanın görmezden geldiği tragedyası budur. Bir bulmaca düzeni içinde ışığın ve oyuncuların hareketi ile hem seyirci hem de Oidipus için gerçek bir keşif süreci yaratılarak, yaşam/oyun/sahne ve insan/rol kişisi/oyuncu eşzamanlılığının sağlandığı "Oidipus Nerede"de 'yaşamın oyun haline getirilmesi'nin aksine yaşam, oyunla sorgulanır.

Reji Notlarından:
  • Oyun, birbirine geçişli üç kat üzerine yerleştirilmiş ve yine birbirine geçişli oniki kutudan oluşan büyük bir yapı(bir kutu) içinde oynanır.
  • Bu yapı, oyun alanını , iki boyutlu bir satıh haline getirir.
  • Bu yapı, skene binasının kesiti , oyuncak bebek evi kesiti, bulmaca kutusu , multivizyon ekranları, televizyon,bilgisayar ekranı ve reel olarak da oyunun böyle oynanmasını zorunlu kılan kurallara göre şekillendirilmiş oyun alanıdır. Performatif olarak zorunlu ve zorunluluk yaratan kurallı bir oyun alanı(oyun kuralı/oyun alanı/oyuncu) niteliğindedir.
  • Bir bulmaca düzeni içine yerleştirilen oyunda oyuncular, ışık tarafından yönetilir
  • Bulmaca kutusu , yaşamda insanın , tragedyada rol kişilerinin , maruz kaldığı kaderi oyuncular için oyun süresince gerçek hale getiren bir simulasyon kutusudur. Böylece üç ayrı katman yaşam/oyun/sahne ve insan/rol kişisi/oyuncu eşzamanlı olarak varedilir.
  • Bulmaca Sophocles'in tragedyasındaki soru,kriz ve açıklamalar aracılığıyla oluşturulmaktadır ve oyunun polisiye yapısını, gerilimini korumak üzere uygulanan bir performans yoludur. Hem Oidipus'un kaderini hem de sahne üzerinde şimdiki zamanda gerçekleşen oyuncu performansının kaderini oluşturur.
  • Bulmaca aynı zamanda Oidipus'un iktidar silahıdır.
  • Bulmaca efsanede Oidupus'un kaderini değiştiren en önemli etkendir.
  • Bulmaca soru sormayı ve cevap aramayı pratik olarak da zorunlu kılan bir tasarımdır.
  • Bu nedenle oyun textinde geçen tüm sorular uygulamada öne çıkarılmıştır ve oyun adeta bu sorular üzerine oturtulur. Oyunun dilinin müziğini de esas olarak bu sorular belirler.
  • Işık , bir oyuncu gibi oyuna katılmakta ve aynı zamanda bilgi ile gelen aydınlığı simgelemektedir.
  • Işığın işlevi sonucu, Aydınlanma ve aydınlatma (Enlightment ve lighting) kavramları anlam ve pratik olarak eşzamanlılık kazanmaktadır.
  • Işığın aydınlatmasıyla ortaya çıkan ve Oidipus'a "gerçek" konusunda bilgi veren tüm diğer rol kişileri hem Oidipus hem de seyirci için ortak bir süreçte , fakat farklı katmanlarda birer ipucu niteliği taşırlar.
  • Işık belli bir bulmaca düzeninde kareleri aydınlatarak hem Oidipus hem de seyirci için bir keşif süreci yaratır.
  • Işığın otoritesi oyuncu için tartışılmazdır. Bu nedenle oyuncunun performansında kayıtsız şartsız bir gerçeklik yaratılırken rol kişilerinin varlığını ve kaderini inandırıcı kılan bir seyir süreci yaratılır.
  • Işığın hareketi aynı zamanda çağdaş information araçları televizyon, internet gibi bilgilenme yollarını; misinformation ,disinformation , zapping gibi çağdaş yaşamda maruz kalınan ve uygulanan bilgilenme sürecine ait yöntemleri simgelerken şimdiki zamanda gerçekleşen performans düzeninde de sorgulayarak, yarım bırakarak, örterek, tuzak kurarak pratik olarak da vareder.
  • Oyun üç ana epizoddan oluşur.
  • Birinci epizod, içinde oyuncu olmadığında düzensiz halde bulunan oyun alanının, oyuncunun içine girmesiyle kurallı bir bütüne dönüşmesini,tamamlanmasını ve oyun düzenine kavuşmasını ; efsanede ve tragedyada Oidipus'un Sfenksle olan ilişkisini,Thebai'ye girişini, iktidar oluşunu eşzamanlı olarak simgeler, anlatır ve gerçekleştirir.
  • İkinci epizod Sophocles'in Kral Oidipus textinin bir bulmaca düzeni içinde yeniden düzenlenerek , ancak bir antik tragedya uygulamasının esaslarına anlamsal olarak bağlı kalınarak oynanmasıdır.
  • Üçüncü epizod oyun kutusunun içinde oynanan bir "Körebe" oyunudur ve tragedyasını; büyük projelerini, inançlarını, ilkelerini yitirmiş çağdaş insanın "yaşamı oyun haline getirişini" anlatırken çağdaş yaşamın gözardı edilen temel tragedyasını ortaya koyar.


© 2017 Studio Oyuncuları is powered by Piernet